Aktualności

Pomorskie Obserwatorium Gospodarcze III – czyli kondycja MSP w dobie kryzysu gospodarczego

Wpływ globalnego spowolnienia gospodarki stał się motywem przewodnim trzeciego już badania pomorskiego sektora małych i średnich przedsiębiorstw. Tematem raportu z przeprowadzonych analiz były zmiany w kondycji lokalnych firm, ich plany na przyszłość oraz sposób w jaki postrzegają swoją aktualną pozycję na rynku. Niestety wyniki wskazują na wyraźne pogorszenie się nastrojów wśród przedsiębiorców.

Negatywny wpływ kryzysu światowego na sytuację regionalnych podmiotów gospodarczych widać wyraźnie po zmianach w strukturze ich działalności - ubyło miejsc w działalności produkcyjnej, która okazała się najbardziej wrażliwa na wahania koniunkturalne. O gorszych prognozach dla MSP świadczy również spadek ich zainteresowania działalnością innowacyjną, ekspansją na nowe rynki czy poprawą jakości. Przedsiębiorcy zaczęli wyraźniej dostrzegać trudności związane z działalnością gospodarczą i nie są chętni do podejmowania ryzyka związanego z nowymi projektami. Utrzymanie dotychczasowej pozycji na rynku i przetrwanie firmy stały się priorytetem, co niestety przełożyło się na spadek odsetka podmiotów planujących unowocześnienie swojej produkcji. Nieco lepiej wyglądała sytuacja w przedsiębiorstwach usługowych i handlowych, które słabiej odczuły spowolnienie koniunktury i udało im się utrzymać lub nawet zwiększyć zatrudnienie.

Wszystkie trzy badania przeprowadzone w ramach POG (I edycja w 2006) były koordynowane przez Agencję Rozwoju Pomorza, natomiast metodologia II i III badania została opracowana przez zespół naukowców pod kierownictwem prof. dr hab. Piotra Dominiaka. Emilia Drozd-Kochanowicz, koordynator projektu z ramienia ARP, podkreśla, że metoda zastosowana w badaniach POG jest niezmiernie rzadko stosowana.. Największą zaletą naszego podejścia jest cykliczność badań i powracanie wciąż do tej samej grupy przedsiębiorstw. Dzięki badaniu tych samych firm możemy lepiej uchwycić proces przemian jakie zachodzą w poszczególnych firmach jak i całym sektorze MSP na przestrzeni kilku lat.
W rezultacie otrzymujemy przekrojową wiedzę o kierunku zmian, tendencjach rozwojowych, odczuciach przedsiębiorców, która może przyczynić się do lepszego dostosowania polityki gospodarczej do potrzeb przedsiębiorców - komentuje Emilia Drozd-Kochanowicz.

W pierwszym POG została przeanalizowana sytuacja gospodarcza 2132 przedsiębiorstw. Mimo że ankieterzy dotarli do wszystkich firm, to tylko 982 podmioty wzięły udział w III edycji. Dominującym powodem nieobecności części firm w badaniu była odmowa udzielenia informacji lub niemożność skontaktowania się z osobą kompetentną, a dodatkowo w okresie 2006-2009 172 przedsiębiorstwa zaprzestało prowadzenia działalności gospodarczej. Warto jednak podkreślić, że w badaniu znalazła się grupa 441 podmiotów, które wzięły udział we wszystkich edycjach.

Analizę uzupełniły wnioski z badania mikroprzedsiębiorstw województwa pomorskiego, które zostały zawarte w drugiej części raportu. Badaniu poddano 1005 przedsiębiorstw z dziewięciu powiatów, które podzielono na trzy grupy: 1) Trójmiasto, 2) powiaty o niskim bezrobociu (kartuski, pucki i wejherowski), 3) powiaty o wysokim bezrobociu (nowodworski, sztumski, malborski). Badanie pokazało, że mikrofirmy częściej niż MSP podejmują działania prowadzące do ekspansji działalności czy tworzenia nowych produktów. W rozszerzaniu swojej działalności mikroprzedsiębiorstwa coraz częściej korzystają z funduszy europejskich - ich dostępność jest dla najmniejszych firm bardzo ważna, gdyż często mają problemy z uzyskaniem kredytu bankowego na finansowanie rozwoju. Podsumowując można powiedzieć, że nastawienie do przyszłości mikroprzedsiębiorców było bardziej optymistyczne niż w grupie MSP.

Wiedza uzyskana na podstawie wyników badań pozwala na ocenę obecnego poziomu konkurencyjności przedsiębiorstw oraz wspomaga opracowanie prognoz przemian gospodarczych zachodzących w regionie. Pozwala również na przygotowanie rekomendacji dla władz samorządowych oraz instytucji otoczenia biznesu dotyczących opracowania mechanizmów wspierających rozwój sektora przedsiębiorstw.

Wojciech Tyborowski

Raport Sektor MSP na Pomorzu w warunkach pogorszenia koniunktury 2010