Aktualności

Ekokatastrofy pod ochroną

Ekokatastrofa to cios nie tylko dla reputacji, ale także dla finansów korporacji, która przyczyniła się do takiego stanu. Spadki wartości spółek oraz wysokie odszkodowania mogą dramatycznie wpłynąć na stabilność finansową firmy.

Poszkodowanymi w przypadku uwolnienia substancji niebezpiecznych może być nie tylko środowisko przyrodnicze, ale także osoby trzecie i ich majątek. Trwające już dwa miesiące zakażenie Zatoki Meksykańskiej ropą pokazuje, jak nieprzewidywalne i złożone mogą być konsekwencje tego typu zdarzeń. Czy do takiej katastrofy mogłoby dojść w Polsce? "Na szczęście to mało prawdopodobne. Rodzimy przemysł wydobywczy działa w mniejszej skali oraz w innych warunkach środowiskowych i technologicznych. Nie mniej jednak zawsze trzeba się liczyć w wystąpieniem katastrofy, niekoniecznie paliwowej" - wyjaśnia Michał Górny z Hestia Loss Control*.

Katalog szkód, jakie może spowodować przemysł jest bardzo szeroki: skażenia gleby i wód gruntowych, zanieczyszczenia wód śródlądowych, czy też emisji zanieczyszczeń do powietrza. Z najbardziej katastrofalnych zdarzeń związanych z substancjami niebezpiecznymi należy wymienić emisję toksyn z Seveso we Włoszech (1976 rok), pożar magazynu pestycydów w Szwajcarii (1986 rok), zanieczyszczenie wód osadami kopalnianymi w Hiszpanii (1998 rok), czy też jedną z najgłośniejszych w historii - katastrofę w Bhopalu w Indiach (1984 rok), w wyniku której zginęło około 15 tys. osób.

Liczby jeszcze bardziej szokują w przypadku innych katastrof ekologicznych, jakie nawiedziły świat w ostatnim półwieczu. I tak na przykład koszt działań naprawczych po pożarze szwajcarskiego magazynu pestycydów w Schweizerhalle wyniósł ponad 1 mld euro, a bilans wypłat po wybuchu azotanu amonu we francuskiej Tuluzie przekroczyły 1,8 mld euro.

Ekopolisy
Korporacje mają możliwość zapewnienia sobie ochrony przed ryzykiem spowodowania katastrofy ekologicznej. Wpisuje się to w umiejętność identyfikacji ryzyka i zarządzania nim przez zarząd przedsiębiorstwa. W Polsce są oferowane ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej - w przypadku wyrządzenia szkody osobie trzeciej, a także administracyjnej w celu ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i przywrócenia środowiska do stanu sprzed szkody.
W ramach ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej towarzystwo udziela ochrony z tytułu: szkód na osobie, np. zatrucie, czy śmierć; szkód w mieniu, np. zniszczone uprawy; traconych korzyści, wynikających z przestoju w pracy firmy; kosztów usunięcia substancji zanieczyszczających.

"Wśród polskich przedsiębiorców istnieje przeświadczenie, że katastrofa ekologiczna nie może się w ich firmach zdarzyć, bo stan faktyczny i procedury są właściwe. To przekłada się niestety na niewielkie zainteresowanie tego typu polisami . Większa świadomość takiego ryzyka istnieje na przykład w branży chemicznej, tymczasem niewielka w spożywczej, czy transportowej. Tymczasem poziom ryzyka katastrofy ekologicznej dla każdej z tych branż jest podobny" - wyjaśnia Maria Tomaszewska-Pestka, Dyrektor Biura Ubezpieczeń OC Ergo Hestii.

Huragan w Północnej Karolinie
Munich Re zapewniło Wspólnemu Stowarzyszeniu Ubezpieczycieli Północnej Karoliny oraz Stowarzyszeniu Ubezpieczycieli Północnej Karoliny transakcję obejmującą obligacje katastrofalne warte 305 mln USD, które przenoszą na rynki kapitałowe ryzyko wystąpienia huraganu w Północnej Karolinie. Firma Munich Re, która działała jako wspólny, wiodący manager w ramach transakcji, reasekurowała ryzyko przez swoje operacje w Stanach Zjednoczonych oraz ulokowała obligacje u inwestorów międzynarodowych w Unii Europejskiej oraz Szwajcarii przez swoje jednostki przydzielające.

Także w Polsce są coraz bardziej popularne derywaty pogodowe. Są to instrumenty pochodne najczęściej stosowane w zarządzaniu ryzykiem pogodowym o charakterze niekatastroficznym, ale coraz częściej stosuje się je w celach inwestycyjnych, jako atrakcyjny element dywersyfikacji portfela. W Polsce i na terenie Unii Europejskiej transakcje derywatów pogodowych (także jako ubezpieczeń) oraz uprawnień do emisji CO2 organizuje Consus SA, współpracujący z międzynarodową firmą ubezpieczeniową Galileo Weather Risk Management Ltd - liderem w sprzedaży derywatów i ubezpieczeń pogodowych w Europie.

Wyeliminowanie anomalii pogodowych jest praktycznie niemożliwe. Można zminimalizować ich skutki dzięki zabezpieczeniu przed niekatastroficznym ryzykiem pogodowym. Narzędziem, które skutecznie ochroni przed wahaniami przepływów pieniężnych lub wzrostem kosztów są finansowe instrumenty pochodne w formie derywatów pogodowych. Jest to specjalnie dla danego przedsiębiorstwa przygotowane zabezpieczenie, które chroni przed czynnikami atmosferycznymi mającymi najbardziej niekorzystny wpływ na jego funkcjonowanie.

Małgorzata Dygas