Składanie zleceń na GPW

Data publikacji: 03 Września 2008

Obrót instrumentami finansowymi na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie odbywa się na zasadach określonych w regulaminie Giełdy. Od 17 listopada 2000 roku obowiązuje system transakcyjny o nazwie WARSET (Warsaw Stock Exchange Trading System).

Harmonogram sesji giełdowej w systemie kursu jednolitego

Mniej płynne papiery wartościowe spółek publicznych notowane są w tzw. systemie notowań kursu jednolitego. Fazy sesji w tym systemie są następujące:

• przed otwarciem: składanie zleceń na otwarcie, publikowanie TKO (Teoretycznego Kursu Otwarcia), brak transakcji
• interwencja: nie można składać nowych zleceń, animator rynku modyfikuje swoje wcześniejsze zlecenia celem poprawy płynności papieru, a jeśli papier nie ma animatora, wszyscy uczestnicy rynku mogą modyfikować wcześniejsze zlecenia
• fixing: określenie kursu jednolitego i realizacja zleceń
• dogrywka: składanie i realizacja zleceń po cenie równej kursowi jednolitemu - cenie z fixingu
• przed otwarciem: składanie zleceń na kolejną sesję

Harmonogram sesji giełdowej w systemie notowań ciągłych

Fazy sesji w systemie notowań ciągłych:

• przed otwarciem: składanie zleceń na otwarcie, publikowanie TKO (Teoretycznego Kursu Otwarcia), brak transakcji
• otwarcie (fixing): określenie kursu otwarcia, realizacja zleceń wprowadzonych do systemu w fazie przed otwarciem, brak nowych zleceń
• notowania ciągłe: przyjmowanie zleceń i ich realizacja zgodnie z sytuacją rynkową
• przed zamknięciem: składanie zleceń na zamknięcie, brak transakcji
• zamknięcie (fixing): określenie kursu zamknięcia, realizacja zleceń wprowadzonych do systemu w fazie przed zamknięciem
• dogrywka: składanie i realizacja zleceń po cenie równej kursowi zamknięcia
• przed otwarciem: składanie zleceń na otwarcie kolejnej sesji

Harmonogram sesji dla spółek publicznych wygląda następująco:



Natomiast harmonogram sesji dla kontraktów terminowych i opcji (w porównaniu z harmonogram dla spółek publicznych notowanych w ramach systemu notowań ciągłych) jest nieco inny.



Składanie zleceń

System WARSET zapewnia pełną automatyzację przekazywania zleceń, zawierania transakcji, sprawny dostęp uczestników rynku do systemu obrotu, a także łatwy dostęp do informacji o sytuacji na rynku. W ramach systemu wyróżniamy następujące rodzaje zleceń:

Zlecenie z limitem ceny

Inwestor precyzyjnie określa kurs, po której chce kupić lub sprzedać dany instrument. Dla transakcji kupna określa on najwyższą cenę, jaką inwestor jest skłonny zapłacić, natomiast dla transakcji sprzedaży - minimalną cenę sprzedaży.

Zlecenie bez limitu ceny:

• PCR (po cenie rynkowej): przyjmowane na giełdę w fazie składania zleceń na otwarcie i zamknięcie (zlecenie realizowane po kursie otwarcia lub zamknięcia),
• PCRO (po cenie rynkowej na otwarcie): przyjmowane zleceń na giełdę w fazie przyjmowania zleceń na otwarcie i zamknięcie,
• PKC (po każdej cenie): istotą tego zlecenia jest jego realizacja a nie cena.

Zlecenia z dodatkowymi warunkami wykonania:

• Wmin (z minimalną wielkością aktywowania): inwestor składa zlecenie z minimalną wielkością, która musi zostać wykonana,
• LimAkt (z limitem aktywacji, inaczej zwane zleceniami zabezpieczającymi): zlecenie jest niewidoczne w arkuszu zleceń aż do momentu osiągnięcia poziomu aktywacji; po aktywacji zlecenie będzie realizowane według określonego przez inwestora limitu (tzw. zlecenie stop limit) lub godzi się on na każdy poziom ceny, czyli określony zleceniem PKC (tzw. zlecenie stop loss),
• WUJ (z warunkiem wielkości ujawnionej): w arkuszu zleceń ujawniana jest tylko część zlecenia, a wartość ujawnianą ustala inwestor.

Zlecenia według kryterium ważności zlecenia:

• zlecenie ważne do końca sesji giełdowej,
• zlecenie ważne domyślnie (bezterminowo),
• zlecenie ważne do konkretnej daty,
• WiN (ważne do pierwszego wykonania): zlecenie realizowane natychmiast po wprowadzeniu do arkusza, a część niezrealizowana zostaje anulowana,
• WuA (wykonaj lub anuluj): musi być zrealizowane w całości, w przeciwnym wypadku jest usuwane z arkusza.

W każdym systemie notowań WARSET-u jednostką transakcyjną jest jeden instrument finansowy. Cechą charakterystyczną systemu jest publikowanie w fazie przed otwarciem (zamknięciem i w fazie równoważenia) tzw. Teoretycznego Kursu Otwarcia - TKO. Jest to wyliczona na dany moment cena papieru wartościowego.

Źródło: opracowanie własne na podstawie materiałów GPW S.A.