Prawa do akcji (PDA)

Data publikacji: 14 Grudnia 2007

Czas, jaki upływa od momentu zapisania się na akcje nowej emisji oferowane w publicznej subskrypcji do pierwszego notowania na giełdzie zniechęca wielu potencjalnych inwestorów do ich nabywania. Nie mogą oni bowiem ich sprzedać przed faktycznym otrzymaniem, a zgodnie z kodeksem handlowym wydanie akcji może dopiero nastąpić po ich sądowej rejestracji. Gdy to nastąpi, należy jeszcze akcje nowej emisji zarejestrować w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych oraz doprowadzić do rozpoczęcia ich notowania na giełdzie. W sumie może to trwać kilka tygodni.

PDA jak zakup nowego auta

Kupno nowego samochodu wymaga czasu. Nie chodzi przy tym o okres konieczny do podjęcia decyzji o jego marce, pojemności silnika czy kolorze lakieru. Po dokonaniu tego rodzaju wyborów i wpłaceniu pieniędzy upływa zazwyczaj kilka, a niekiedy i kilkanaście tygodni, zanim samochód zostanie sprowadzony z fabryki, przygotowany do sprzedaży i przekazany nabywcy. Kupujący wolałby oczywiście, aby ten czas, w którym już nie ma pieniędzy, a jeszcze nie ma samochodu był jak najkrótszy.

Tak jak osobie, która wpłaciła pieniądze na samochód i otrzymała potwierdzenie przyjęcia zamówienia przysługuje prawo do otrzymania samochodu, tak osobie, której przydzielono akcje nowej emisji przysługują określone uprawnienia wobec spółki, w tym prawo do otrzymania akcji. Łącznie te uprawnienia nazywamy prawem do nowych akcji.

Posiadacz praw do akcji (PDA) może je sprzedać na giełdzie już w kilka dni po przydziale, tj. jak tylko prawa do nowych akcji pojawią się w obrocie giełdowym. Obrót prawami do nowych akcji podlega takim samym regułom, jak obrót akcjami. Jeżeli ktoś zechce sprzedać zapisane na rachunku papierów wartościowych PDA, będzie musiał złożyć zlecenie w biurze maklerskim według takich samych zasad, jak w przypadku akcji. Zlecenie to skierowane zostanie na giełdę i potraktowane według ogólnie obowiązujących na giełdzie przepisów. Rozliczenie zawartej transakcji przeprowadzi Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych oraz dany dom maklerski. Ponieważ to, czy w zamian za prawa do akcji dana osoba dostanie akcje zależeć będzie od decyzji sądu. Można oczekiwać, że kurs praw do akcji będzie się różnił od kursu samych akcji, zwłaszcza przed ich wydaniem. Po decyzji sądu też nie od razu nastąpi zamiana praw do nowych akcji na akcje. Termin ten będzie wcześniej uzgodniony pomiędzy spółką, Krajowy Depozytem Papierów Wartościowych oraz giełdą. Chodzi bowiem o to, aby:

1. sami właściciele praw do nowych akcji wiedzieli odpowiednio wcześniej do kiedy mają prawa do nowych akcji, a od kiedy nowe akcje,
2. aby przygotować tę zamianę w taki sposób, by została ona przeprowadzona możliwie płynnie.

Podsumowując, aby jeszcze przed pierwszym notowaniem akcji stworzyć możliwość wycofania się z dokonanej inwestycji tym, którym przydzielono nowe akcje, a jednocześnie dać możliwość ich nabycia tym, którzy nie dokonali tego w publicznej subskrypcji, Giełda Papierów Wartościowych wprowadziła do obrotu giełdowego tzw. prawo do nowych akcji.

Źródło: opracowanie własne na podstawie materiałów promocyjnych GPW S.A.