Zarządzanie płynnością finansową.

Data publikacji: 05 Lipca 2007

Właściwe zarządzanie płynnością finansową przedsiębiorstwa polega na sprawnym i efektywnym procesie gromadzenia i rozdysponowania jego kapitału. Celem zarządzania płynnością jest finansowanie niedoborów środków pieniężnych lub odpowiednie zagospodarowanie ich nadmiaru. Cel ten realizuje się poprzez stałą analizę zapotrzebowania na środki pieniężne oraz źródeł jego pokrycia.
Problem zdecydowanej większości przedsiębiorstw, niezależnie od branży, są tzw. napięcia płatnicze, czyli krótkotrwałe problemy ze zbilansowaniem się wpływów i wydatków. Stanowią one potencjalne zagrożenie nawet dla bardzo silnych firm na rynku. Napięcia płatnicze zwykle poprzedzają i często przepowiadają utratę płynności. Najczęstszym skutkiem utraty płynności finansowej jest ogłoszenie niewypłacalności i upadłości przedsiębiorstwa. Warto zatem napięcia przewidywać z odpowiednim wyprzedzeniem, tak by można im było skutecznie przeciwdziałać. Nie jest to łatwe, gdyż zarówno wewnętrzna sytuacja finansowa przedsiębiorstwa, a także otoczenie zewnętrze dynamicznie się zmieniają, co sprawia, że prognoza płynności finansowej musi być nieustannie aktualizowane w zależności od bieżącej sytuacji. Z tego powodu najlepszym sposobem, by stworzyć taką prognozę jest zastosowanie nowoczesnych rozwiązań informatycznych.

Osiągnięcie optymalnego poziomu przepływu finansów powinno się rozpocząć od przeprowadzenia szczegółowej analizy finansowej, która pozwoli ocenić zdolność przedsiębiorstwa do regulowania na bieżąco swoich zobowiązań, przewidzieć koszty karnych odsetek z tytułu ich nieterminowego regulowania oraz ustalić prawdopodobieństwo zagrożenia likwidacją z powodu niemożności wywiązywania się ze swoich zobowiązań. Punktem wyjścia będzie zatem rozpoznanie i diagnoza aktualnego stanu płynności.

Drugim krokiem jest poprawa spływu należności, ponieważ przyśpieszenie ściągania należności zwiększa kwotę środków, które można przeznaczyć na obsługę płatności. Warto spróbować udrożnić przepływ środków pieniężnych korzystając np. z kompensat rozrachunków wzajemnych albo ubezpieczyć zawierane transakcje. Szacuje się, że aż kilkadziesiąt procent wierzytelności nie jest spłacanych w terminie. Dlatego też ubezpieczenia zawieranych transakcji cieszą się coraz większym powodzeniem. W Polsce oferta tego sektora jest już dość bogata, a opłaty za poszczególne polisy nie są wygórowane - sięgają kilku dziesiątych procenta wartości danej transakcji. Ubezpieczenie kredytu kupieckiego to gwarancja, że po upływie terminu płatności, który można przedłużyć nawet do 360 dni, pieniądze wpłyną na konto sprzedawcy, nawet gdy odbiorca okaże się niewypłacalny lub ogłosi upadłość. Polisa może obejmować całą transakcję lub tylko jej ustaloną część.

Trzecim zaleceniem jest aktywne zarządzanie płynnością, czyli takie sterowanie finansami, w oparciu o prognozę strumieni wpływów i wydatków pieniężnych, by wyeliminować napięcia. To potencjalnie najbardziej efektywny sposób na przeciwdziałanie problemom płatniczym, jednak ze względu na ogrom informacji niezbędnych do przetworzenia wymaga wsparcia informatycznego. Aby aktywne zarządzanie płynnością finansową przyniosło pożądane skutki, firma powinna przede wszystkim skupić w jednym ręku nadzór nad wpływami, kontrolę wydatków i stanu płynności w skali całego przedsiębiorstwa lub wybranych obszarach działalności. Ważnymi czynnikami prawidłowego sterowania finansami są również dynamiczne prognozowanie i precyzyjne planowanie przepływu środków pieniężnych, a także sterowanie strumieniami środków pieniężnych wpływających i wypływających z firmy oraz kontrola bilansowania tychże strumieni.

Uzyskanie optymalnego poziomu płynności powinno stać się priorytetem dla każdej jednostki gospodarczej, gdyż prowadzi do znacznego zwiększenia efektywności jej funkcjonowania i uniknięcia napięć płatniczych.